Grönland ve Antarktika’dan 1979’dan bu yana eriyen 12 trilyon ton buz, deniz seviyesini 31,4 mm yükseltti. Bilim insanları, buz kaybının büyük kısmının okyanus etkileşimlerinden kaynaklandığını belirtiyor.
Grönland ve Antarktika buz örtülerinden eriyen buzlar, 1979’dan bu yana küresel deniz seviyesini yaklaşık 31,4 milimetre yükseltti. Araştırma ekibi, 27 uydu görevinden elde edilen verilerle 42 ayrı incelemeyi birleştirerek, iki büyük buz örtüsündeki değişiklikleri 47 yıllık bir süre zarfında detaylandırdı. Bu çalışma, mevcut en güvenilir uzun vadeli kayıt olarak öne çıkıyor.
Grönland buz örtüsüne ilişkin uydu kayıtları 1972’den, Antarktika buz örtüsüne ait kayıtlar ise 1979’dan başlıyor. Elde edilen bulgular, buz kaybının büyük bölümünün (%84) okyanus etkileşimlerinden kaynaklandığını gösteriyor. Buzulların okyanusla buluştuğu noktalardaki dinamik dengesizlikler, erimenin ana tetikleyicisi olarak belirlendi.
Northumbria Üniversitesinden buzbilimci Ines Otosaka, kaybedilen buzun büyük kısmının yüzeyde erimek yerine daha hızlı akan buzullar aracılığıyla okyanusa aktarıldığını belirtti. Bu durumun, ısınan okyanusun buz örtülerine gösterdiği dinamik bir tepki olduğunu vurguladı. Kalan %16’lık buz kaybı ise yüzey erimesi ve kar yağışı gibi atmosferik faktörlere bağlandı. Fosil yakıtların yakılmasıyla atmosfere salınan sera gazları, okyanusların daha fazla ısı emmesine ve suların ısınmasına neden oluyor.
Grönland’da Atlantik’ten gelen daha sıcak suların ilerlemesiyle ‘Atlantikleşme’ süreci yaşanırken, Antarktika’da ise güçlü rüzgarlar ve ısınan sular kutup çevresindeki akıntıları şiddetlendiriyor. Bu akıntılar, sıcak suları buzulların altına taşıyarak erimeyi hızlandırıyor. 1990’lardan beri hızlanan buz kaybı, gerileme eğilimi göstermiyor. 2020-2023 verileri Antarktika Yarımadası’nda bir istikrar izlenimi verse de, uzmanlar bunun kısa vadeli hava koşullarının bir yansıması olduğunu belirtiyor. Avrupa Uzay Ajansından Diego Fernandez, bulguların uluslararası bilimsel iş birliğinin önemini kanıtladığını ifade etti. Araştırma Scientific Data dergisinde yayımlandı.
