Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi koordinasyonunda geliştirilen yerli rumen sensör bolus projesi, sığır sağlığını anlık takip ederek hayvancılıkta dijital dönüşümü hızlandıracak.
Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi koordinasyonunda Atatürk Üniversitesi, Erzurum Teknik Üniversitesi (ETÜ) ve Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi (EBYÜ) iş birliğiyle, TÜBİTAK-1005 Ulusal Yeni Fikirler ve Ürünler Araştırma Destek Programı kapsamında desteklenen yerli rumen sensör bolus projesi hayata geçiriliyor. Proje, sığır sağlığının anlık takibini sağlayarak Türkiye’de hayvancılıkta dijital dönüşümü hızlandırmayı amaçlıyor.
Bu proje ile Türkiye’de büyük ölçüde ithal edilen rumen sensör boluslarının yerli imkanlarla geliştirilmesi hedefleniyor. Geliştirilecek sensörler, hayvanların mide ortamındaki sıcaklık ve pH değerlerini sürekli olarak ölçerek dışarıya veri aktaracak. Bu veriler sayesinde hayvanların genel sağlık durumu, kızgınlık dönemi, doğum yaklaşımı ve hastalık riskleri öngörülebilecek.
EBYÜ Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Agah Oktay Ertay, projenin sığır yetiştiriciliğinde süt ve et verimini artırmayı hedeflediğini belirtti. Ertay, “Bu sensörü hayvanın midesinde yer alan ‘rumen’ dediğimiz bölgesine yerleştiriyoruz. Hayvanın midesinde o anda gerçekleşen tüm aktiviteleri gözlemlenebilir hale getiriyoruz.” dedi.
Ertay, bu teknoloji sayesinde hayvanın 6 ay sonraki süt verimi, kızgınlık zamanı, et kapasitesi artışı gibi geleceğe yönelik öngörülerin kuvvetlendirileceğini vurguladı. Ayrıca, hayvanın doğumu yaklaştığında, hastalık durumu olup olmadığı veya hastalanma riski taşıyıp taşımadığı gibi kritik sorulara yanıt bulunabileceğini ekledi.
Türkiye’de buzağı ölümlerinin yaklaşık yüzde 15 seviyesinde olduğunu hatırlatan Ertay, bu oranın rumen sensör bolusunu aktif kullanan ülkelerde yüzde 2-3 seviyelerine düştüğünü kaydetti. Geliştirilecek yerli ürünün yaygınlaşmasıyla buzağı ölümlerinin azalması bekleniyor.
Projede geliştirilecek rumen sensör bolusunun dışı polimer malzemeden yapılacak ve hayvan midesine zarar vermeden 5 yıldan uzun süre kalabilecek. Bu sayede veterinerler ve çiftçiler, tabletleri aracılığıyla hayvanların verilerini inceleyerek erken teşhis koyabilecek ve gerekli önlemleri alabilecek. Proje, 18 aylık bir sürede tamamlanacak ve tarım ile hayvancılıkta dijitalleşmeye önemli katkı sağlaması hedefleniyor. Bu proje, Türkiye’deki sığır sayısının artırılması hedefine de hizmet edecek.
