TÜBİTAK BİLGEM, Türkçenin yapısını temel alan milli yapay zeka asistanı BİLGE’yi tanıttı. BİLGE, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın kişisel asistanı olacak ve geniş kullanım alanlarına sahip.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı himayesinde TÜBİTAK BİLGEM tarafından geliştirilen BİLGE, Türkçenin dil yapısını ve kültürel birikimini temel alan büyük dil modeli olarak tanıtıldı. BİLGE, Türkçe düşünen, dijital egemenliği destekleyen ve global standartlarda yüksek performans sunan milli bir yapay zeka ekosisteminin parçası olma vizyonuyla hayata geçirildi.
Model, veri egemenliğinin korunması, yerli modellerin yaygınlaştırılması ve yüksek parametreli milli modellerin yerel kaynaklarla geliştirilmesini amaçlıyor. BİLGE, doğal ve akıcı bir Türkçe ile raporlar, yazışmalar, içerik taslakları ve özgün metinler oluşturabiliyor.
BİLGE, uzun metinleri ve belgeleri ana fikirlerini koruyarak özetleyebiliyor ve içeriklere ilişkin sorulara bağlama uygun yanıtlar üretebiliyor. Türkçe ve İngilizce arasında çeviri gerçekleştirirken özel adları, deyimleri ve kültürel referansları doğru biçimde aktarıyor. Hukuki metinlerin analizi, mevzuat sorgulamaları ve kurumsal bilgi bankalarıyla entegre çalışan uygulamalarda da kullanılabiliyor.
Sektöre özel çağrı asistanları, danışmanlık sistemleri ve çeşitli uygulamalar için güçlü bir dil altyapısı sunan BİLGE, Türkçenin dilsel inceliklerini, tarihsel arka planını ve kültürel referanslarını dikkate alarak isabetli çıktılar üretiyor. Vatandaşlık ve kamu hizmetlerinden bankacılık, finans, sağlık, eğitim ve BT operasyonlarına kadar birçok alanda kullanılabiliyor.
Müşteri hizmetleri, içerik üretimi, doküman analizi ve iş süreçlerinin otomasyonunda değer sağlayan BİLGE, Türkçe doğal dil işleme araştırmaları, “benchmark” çalışmaları ve akademik projeler için de araştırma altyapısı sunuyor. Tıbbi kayıtların işlenmesi, klinik dokümanların analizi ve karar destek uygulamalarında destekleyici çözümler geliştirilmesine katkı sağlıyor.
BİLGE, “varsayılan kültür” yerine “Türkiye”yi merkeze alarak Türkçeyi birincil düşünce dili olarak kullanıyor. Sistem, Türkçeyi daha hızlı, daha verimli ve daha düşük enerji tüketimiyle işleme kapasitesine sahip bulunuyor. Kurumlara yerel bağlama uygun, hızlı ve güvenli bir yapay zeka altyapısı sağlayarak kamu süreçlerinde verimliliği hedefliyor.
Kritik yapay zeka kabiliyetlerinin yerli kaynaklarla geliştirilmesine katkı veren BİLGE, ulusal verilerin ülke içinde işlenmesini ve depolanmasını sağlayarak dışa bağımlılığı azaltıyor. Genel çeviri kategorisinde öncü modeller arasında birinci sırada yer alırken kültürel çeviri kategorisinde yüzde 41’e kadar daha yüksek performans gösteriyor.
TÜBİTAK BİLGEM mühendisleri tarafından uçtan uca geliştirilen BİLGE’nin tüm bileşenleri yerli olarak üretildi. 1 trilyon kelimelik ham veri kullanan BİLGE ailesi, 1 milyardan 122 milyara uzanan parametre skalasıyla geniş bir model yelpazesi sunuyor. 122 milyar parametre modeli, karmaşık akıl yürütme ve uzmanlık gerektiren görevlerde yüksek performans sunmak üzere geliştiriliyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Yapay Zeka Vizyonu ve Eylem Planı’nın tanıtım töreninde duyurulan BİLGE’ye ilişkin son hazırlıklar tamamlanıyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, BİLGE’nin Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın kişisel yapay zeka asistanı olarak hizmet edeceğini belirtti. BİLGE’nin son rötuşların ardından genel kullanıma açılması bekleniyor. Erişilebilirlik ve kullanım koşulları hakkındaki duyurular Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile TÜBİTAK’ın resmi kanalları üzerinden yapılacak.
