Çin’in 66 milyar ağaçlık Yeşil Seddi projesinde dikilen ağaçlar, doğal ormanlardan daha hızlı büyüyor. Bilim insanları, bu durumun CO2 artışıyla ilişkili olabileceğini ancak karbon tutma kapasitesinin belirsizliğini koruduğunu belirtiyor.
Çin’in Gobi Çölü’nün yayılmasını engellemek amacıyla 1978’de başlattığı ve 66 milyar ağaçtan oluşan devasa ağaçlandırma projesi ‘Büyük Yeşil Duvar’da dikilen ağaçların doğal ormanlardakinden daha hızlı büyüdüğü tespit edildi. Pekin Üniversitesi’nden araştırmacılar, bu durumun atmosferdeki yükselen karbondioksit (CO2) seviyelerine verilen tepkiden kaynaklanabileceğini öne sürüyor. Ancak yapay ormanların karbon emilimi konusundaki etkinliği hakkında soru işaretleri devam ediyor.
Geophysical Research Letters dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, Çin’in ‘Büyük Yeşil Duvar’ projesinde dikilen ağaçların, doğal ormanlardaki muadillerine göre daha hızlı büyüdüğünü ortaya koydu. Çalışmanın baş yazarı Yuhang Luo, bu hızlı büyümenin atmosferdeki artan CO2 seviyelerine bir tepki olabileceğini belirtti. Ancak Luo, yapay ormanların doğal ormanlardan nasıl farklılaştığının henüz tam olarak anlaşılamadığını ve bunun karbon tutma kapasiteleri üzerindeki etkilerini belirsizleştirdiğini ifade etti.
Proje, Gobi Çölü’nün yılda bin mil kareden fazla otlak alanını yutmasını engellemek amacıyla başlatıldı. İlk etapta bazı ağaç türlerinin bölgeye uyum sağlayamaması nedeniyle zorluklar yaşansa da, planlı bir ağaçlandırma ve bakım süreciyle proje başarıya ulaştı. 1978’de %5 olan orman örtüsü, 2023’te %14’e yükselerek toz fırtınalarını azalttı ve Pekin gibi şehirlerde hava kalitesini iyileştirdi.
Araştırmacılar, uydu verilerini kullanarak dikilen ormanların yaprak alanının doğal ormanlara göre %66 daha hızlı arttığını gözlemledi. Bu artışın bir kısmı genç ağaçların daha hızlı büyümesinden kaynaklanırken, aktif insan müdahalesi de önemli bir faktör olarak öne çıkıyor. Benzer yaş ve koşullardaki dikili ve doğal ormanlar karşılaştırıldığında bile, dikili ormanların %4,6 daha hızlı büyüdüğü görüldü.
Ancak bu fark, dikilen ağaçlar 30-40 yaş civarındayken en belirgin hale geliyor ve sonrasında azalıyor. Doğal ormanlar daha yavaş ancak istikrarlı bir büyüme göstererek uzun vadede daha etkili karbon depolama sağlıyor. Luo, dikilen ormanların kısa vadeli karbon emilimi için güçlü bir araç olabileceğini ancak uzun vadeli depolama ve dayanıklılık açısından doğal ormanların yerinin doldurulamaz olduğunu vurguladı.
