Artık saniye uygulaması teknolojik sorunlar nedeniyle kaldırılıyor. Mayıs 2027’de yürürlüğe girecek yeni düzenleme ile küresel saat sistemleri değişiyor. Türkiye de bu kararda yer alıyor.
Dünya genelinde zaman ölçümünde kullanılan ‘artık saniye’ uygulaması, teknolojik sistemlerde yol açtığı sorunlar nedeniyle kaldırılıyor. 69 ülkenin yer aldığı oylama ile Mayıs 2027’de yürürlüğe girmesi beklenen yeni düzenleme, küresel saat sistemlerinde köklü bir değişikliğe imza atacak. Türkiye’nin de dahil olduğu bu önemli kararla birlikte, atom saatleri ile Dünya’nın dönüşü arasındaki farklar artık saniye eklenerek değil, daha geniş bir zaman aralığında yönetilecek.
Atom saatleri hassas zaman ölçümü sağlarken, Dünya’nın dönüş hızındaki değişimler bu iki zaman dilimi arasında farklar oluşturuyor. Bu farkları kapatmak için 1972’den bu yana uygulanan ‘artık saniye’, dijital sistemlerde beklenmedik aksaklıklara neden oluyor. Bazı dakikaların 61 saniye sürmesi, Reddit ve LinkedIn gibi platformlarda geçmişte yaşanan sistem kesintileriyle gündeme gelmişti. Hava yolu operasyonları ve küresel iletişim ağlarında da zaman senkronizasyonuyla ilgili sorunlar yaşanması, uygulamanın teknolojik risklerini ortaya koydu. Gelecekte Dünya’nın daha hızlı dönmesi ihtimaline karşı planlanan ‘negatif artık saniye’nin ise mevcut sistemler için daha büyük teknik zorluklar yaratabileceği öngörülüyor.
Versailles’da düzenlenen uluslararası konferansta alınan kararlar doğrultusunda, atom saatleri ve Dünya’nın dönüşüne dayalı zaman arasındaki farkın daha geniş bir aralığa yayılması benimsendi. Bu yeni yaklaşım, saatlere sürekli saniye eklenmesi veya çıkarılması gerekliliğini azaltmayı hedefliyor. Böylece dijital altyapıların daha istikrarlı çalışması amaçlanıyor. Yeni sistemde ilk büyük zaman düzeltmesine ihtiyaç duyulmasının, Dünya’nın dönüş hızındaki değişimlere bağlı olarak binlerce yıl alabileceği belirtiliyor. Bu düzenlemenin vatandaşların günlük yaşamında doğrudan bir değişikliğe yol açması beklenmiyor. Akıllı telefonlar, bilgisayarlar, işe gidiş saatleri veya randevular gibi günlük rutinlerde herhangi bir farklılık yaşanmayacak. Değişiklik, esas olarak hassas zaman senkronizasyonuna ihtiyaç duyan internet altyapıları, küresel finans piyasaları, uydu sistemleri ve hava yolu ağları gibi teknolojik alanları ilgilendiriyor.
Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 69 ülkenin katılımıyla yapılacak oylama sonucunda, artık saniye uygulamasının kaldırılması yönündeki düzenlemenin Mayıs 2027’de yürürlüğe girmesi planlanıyor. 2022’deki uluslararası toplantıda alınan ve 2035’e kadar kademeli sona ermeyi öngören karar, yeni düzenlemeyle öne çekilmiş oldu. Bu planlanan değişiklik, küresel teknolojik sistemlerde zaman kaynaklı aksaklıkları en aza indirmeyi amaçlıyor.
