Gök bilimciler, Jüpiter ve Neptün arasındaki “kentaur” 450P/LONEOS’un kuyruklu yıldıza dönüşümünü ilk kez kaydetti. Bu keşif, Güneş Sistemi’nin sırlarını aralıyor.
Gök bilimciler, Jüpiter ile Neptün arasında Güneş’in yörüngesindeki “kentaur” 450P/LONEOS’un kuyruklu yıldıza dönüşümünü ilk kez görüntüledi. 2004’te keşfedilen bu donmuş cisim, Güneş’e yaklaştıkça aktif bir kuyruklu yıldıza evrildi. Bilim insanları, uzun süredir varsayılan bu süreci doğrudan kaydetmeyi başardı.
Yapılan yörünge analizleri, 450P’nin kaderinin 1992 yılında değiştiğini ortaya koydu. O dönemde Satürn’ün yaklaşık 4,6 milyon kilometre yakınından geçen cisim, dev gezegenin kütleçekim etkisiyle Güneş’e daha yakın bir rotaya itildi. Bu kritik yakınlaşma, cismin yörüngesini daraltarak Güneş’e en yakın konumunu Jüpiter yörüngesinin hemen dışına taşıdı.
Güneş’e doğru ilerledikçe daha fazla ısıya maruz kalan gök cisminin yüzeyindeki donmuş katmanlar ısınmaya başladı. Hawaii’deki Gemini North teleskobu ile yapılan incelemeler, cismin çekirdeği etrafında gaz ve toz bulutunun oluştuğunu belirledi. James Webb Uzay Teleskobu’nun verileri ise bu bulut içinde karbondioksit gazı ve kristalize buz parçacıkları saptadı.
Gök bilimciler, su buharının bulunmadığı bu mesafede gaz çıkışını ve kuyruklu yıldız benzeri hareketliliği doğrudan karbondioksitin tetiklediğini saptadı. Bu durum, ilkel buz kütlelerinin Güneş Sistemi’nin dış sınırlarında nasıl aktif hale geldiğine dair önemli ipuçları sunuyor.
Güneş Sistemi’nin dış sınırlarında bulunan donmuş gök cisimleri, 4,5 milyar yıl öncesinden kalan amorf ve gözenekli bir buz yapısına sahiptir. Bu gözeneklerde sıkışan gazlar, Güneş ısısıyla buz kristalleştikçe dışarı salınır ve yüzeydeki toz parçacıklarını da uzaya fırlatır. Bilim insanları, 450P’deki bu değişimi inceleyerek ilkel Güneş Sistemi materyallerinin ısı karşısında nasıl dönüştüğünü ve kuyruklu yıldızların nasıl aktif hale geldiğini en erken aşamasında gözlemliyor.
